іҐазета
Інтернет новинка Пудкарпатськых Русинув
Григорій Жаткович – першый губернатор Подкарпатської Руси
05. мая 2020

Григорій Жаткович – першый губернатор Подкарпатської Руси

5 мая 2020 рока 100 годув од часу назначеня Г. Жатковича першым губернатором Подкарпатської Руси

Родив ся будучный губернатор 2 децембра 1886 года в селі Голубиноє на Подкарпатю у родині новтароша Павла Жатковича. Коли мамці Григорія настав час родити, то дідо Молнар Андрій запряг коні та повюз паніку родити у Мукачово. Они щи не добрали ся до Берегвара (днесь сан. «Карпати»), вже зачали ся роды, и дідо Андрій вернув ся назад, у Голубиноє. Так малый Григорій родив ся у Голубиному в хыжи, де быв нотаріалный уряд и жив новтарош. Теперь там школська столова.

Хрещеный быв малый Григорій у Голубинськуй церьковли священиком Стрипським Иоаном-старшым. Пуд час хрещеня быв присутньый його стрыйко - дуже знамный на Подкарпатю греко–католицькый сященник Юрій (Калман) Жаткович.

У 5 годув малый Григорій вєдно з ушитков фамилійов пушов у имміграцію до Америкы. Його отець Павел Жаткович быв новинарьом и у Америці выдавав новинку «Американскій Русскій вѣсникъ».

Ошколововав ся Григорій у Пітсбурзі и Ню-Йоркови, штудийовав юридичну науку в Пенсілванськум універзитеті. Быв активным діятельом Америцької народної рады угро–русинув, яка добивала ся автономії про Подкарпатську Русь.

Дякувучи америцькому президенту В. Вілсонові, Подкарпатські русины были прийняті до «Середньоєвропейської унії народув», придседательом якої на тот час быв Т.Г.Масарик. Май пуздно рада вырішила приєднати Подкарпатську Русь до Чехії.

Бизувно, на такоє рішеня повлияли два політичеські діятелі: Т.Г. Масарик – будучный президент Чехії и Г.П.Жаткович – будучный першый губернатор Подкарпатської Руси. Велику роль у сьому ділі грав америцькый президент, який добре цімборовав ся из Жатковичом, бо вун добивав ся ученого ступени у тот час, коли В. Вілсон быв президентом Прінстонської універзіты.

7 новембра 1919 года Рада Мініструв ЧСР принимать так називаємый «Генералный статут про організацію адміністрації Подкарпатської Руси, прикапчанов Паризьков мирнов конференційо од Чеськословацькуй республіци». За Генералным статутом вся власть у крайови давала ся адміністратору, якого назначав чеськый уряд.

У августі-місяци 1919 года Г. Жатковича назначают головов Директорії Подкарпатської Руси – першого автономного уряду, а 5 мая 1920 года президент ЧСР Т. Масарик назначат го першым губернатором краю.

Чого м написав про тоты дійства днесь? Майнаперед, памнять про се - велика честь про моє село, про Голубиноє, де Григорія Жатковича тямлять и будуть тямити. Кроме того, именно сесь губернатор принюс у край ту форму правліня, котра впозіровала цивілізованов и мала перспективу на розвой…айбо стало ся так ги сталося…

Микола Рішко
член Русин-клуба